Hotei to japońskie imię Budaia, postaci z okrągłym brzuchem, ogoloną głową i dużym płóciennym workiem, często nazywanej śmiejącym się Buddą. Kojarzony z zadowoleniem z życia i hojnością, w Japonii należy do Shichifukujin, czyli Siedmiu Bogów Szczęścia.
Nie przedstawia Siakjamuniego, historycznego Buddy. To rozróżnienie pozwala lepiej zrozumieć jego wygląd i nie określać wszystkich buddyjskich rzeźb tą samą nazwą.
Budai i Hotei: dwa imiona tej samej postaci
Metropolitan Museum of Art wyjaśnia, że Hotei jest japońskim imieniem Budaia, chińskiego mnicha, którego częściowo historyczna, częściowo legendarna postać wiązana jest z IX i X wiekiem. Opowieści i wizerunki pokazują go w drodze, z workiem zawierającym jego nieliczny dobytek. Pogodny wygląd i niekonwencjonalne zachowanie sprawiły, że stał się chętnie podejmowanym tematem malarstwa zen.
Tradycja buddyjska połączyła go z Maitreyą, nazywanym w Japonii Miroku, Buddą przyszłości. Ten religijny związek trzeba odróżnić od tożsamości historycznego Buddy. Budai i Hotei oznaczają tu tę samą postać z płóciennym workiem, odpowiednio w kontekście chińskim i japońskim.
Skąd określenie śmiejący się Budda?
Popularna nazwa odnosi się do częstego sposobu przedstawiania: ogolonej głowy, odsłoniętego brzucha, luźnej szaty oraz uśmiechniętej lub roześmianej twarzy. National Gallery of Victoria opisuje postać ubogą, lecz zadowoloną, kojarzoną z hojnością, mądrością i życzliwością. Niekiedy otaczają ją dzieci.
Historyczny Budda, Siddhartha znany jako Siakjamuni, należy do innej historii i innego kręgu opowieści. Śmiejący się Budda to więc przydatne potoczne określenie Budaia lub Hoteia, ale zbyt ogólne, by rozpoznawać za jego pomocą każdą religijną rzeźbę z Azji.
Worek, brzuch i uśmiech w przedstawieniach Hoteia
Płócienny worek jest jego najbardziej charakterystycznym atrybutem. Zależnie od kompozycji Hotei niesie go, opiera się na nim albo odpoczywa obok. Zaokrąglone ciało i rozchylona szata odróżniają go od wielu bardziej uroczystych przedstawień postaci religijnych. Może też trzymać wachlarz lub pojawiać się w towarzystwie dzieci.
Artyści nie zawsze nadają mu ten sam wyraz twarzy ani nie pokazują tej samej czynności. Obraz w zbiorach Met przypisywany Shinno Noamiemu przedstawia Hoteia wskazującego księżyc. Ten gest należy do języka malarstwa zen. Sprowadzanie każdego wizerunku do obietnicy pieniędzy pomijałoby znaczną część tej różnorodności.
Hotei wśród Siedmiu Bogów Szczęścia
Do Shichifukujin zalicza się zwykle Ebisu, Daikokutena, Bishamontena, Benzaiten, Fukurokuju, Jurōjina i Hoteia. JNTO przedstawia tę grupę przez lokalne święta i tradycje. Jej członkowie mają różne pochodzenie i atrybuty, nie są zestawem wymiennych postaci.
Hotei może występować sam lub razem z pozostałą szóstką. Rozpoznając figurkę, zwróć uwagę na kilka szczegółów naraz: worek, głowę, ubiór, trzymane przedmioty i sąsiednie postacie. Sam worek nie wystarcza, ponieważ mogą go nosić również inne postacie.
Jak zrozumieć figurkę przed wyborem?
Dawna rzeźba, pamiątka z podróży i współczesna praca mogą mieć podobną sylwetkę, ale inne przeznaczenie i wymowę. Sprawdź nazwę podaną przez autora lub producenta, materiał i pochodzenie. Złote wykończenie nie dowodzi, że przedmiot wykonano z metalu. Symboliczne skojarzenie nie zastępuje opisu sposobu wykonania.
Przed wyborem dekoracji zmierz dostępną przestrzeń i przyjrzyj się twarzy. Uśmiech, postawa i rozmiar worka mocno wpływają na to, jak statua wygląda na półce. Wymiary i zalecenia dotyczące pielęgnacji powinny odnosić się do rzeczywistego przedmiotu, a nie wynikać z oglądania historycznego dzieła.
Prace Dai Yokai
Pokazany obraz służy poznaniu ikonografii Hoteia. Nie przedstawia figurki wykonanej przez Dai Yokai. Kolekcja obejmuje aktualnie oferowane prace, z ich własnymi zdjęciami i informacjami.
Zobacz japońskie figurki Dai Yokai.
Źródła
- Metropolitan Museum of Art, Hotei autorstwa Ogaty Kōrina, Budai, kontekst zen i Siedmiu Bogów Szczęścia.
- Metropolitan Museum of Art, Hōtei Pointing to the Moon, inne ujęcie malarskie.
- National Gallery of Victoria, Buddha’s Smile, opis Budaia, ikonografia i skojarzenia.
- Metropolitan Museum of Art, Life of the Buddha, tożsamość historycznego Buddy.
- JNTO, Shichifukujin Festival, skład Siedmiu Bogów Szczęścia.