Hotei is de Japanse naam voor Budai, de figuur met een ronde buik, een kaalgeschoren hoofd en een grote stoffen zak die vaak de lachende Boeddha wordt genoemd. Hij wordt verbonden met tevredenheid en vrijgevigheid en is in Japan een van de Shichifukujin, de Zeven Geluksgoden.
Hij stelt niet Shakyamuni, de historische Boeddha, voor. Dat onderscheid helpt om zijn uiterlijk te begrijpen zonder alle boeddhistische beelden dezelfde naam te geven.
Budai en Hotei: twee namen voor dezelfde figuur
Het Metropolitan Museum of Art beschrijft Hotei als de Japanse naam voor Budai, een deels historische, deels legendarische Chinese monnik die met de negende en tiende eeuw wordt verbonden. In verhalen en afbeeldingen trekt hij rond met een zak waarin zijn weinige bezittingen zitten. Zijn vrolijke voorkomen en ongewone gedrag maakten hem tot een geliefd onderwerp in de zenschilderkunst.
De boeddhistische traditie verbond hem met Maitreya, in Japan Miroku genoemd, de Boeddha van de toekomst. Die religieuze verbinding is iets anders dan de identiteit van de historische Boeddha. Budai en Hotei verwijzen hier naar dezelfde figuur met de stoffen zak, in een Chinese of Japanse context.
Waarom wordt hij de lachende Boeddha genoemd?
De bekende bijnaam verwijst naar een gebruikelijke verschijning: een kaalgeschoren hoofd, een onbedekte buik, een ruim gewaad en een glimlachend of lachend gezicht. De National Gallery of Victoria beschrijft een arme maar tevreden figuur die wordt geassocieerd met vrijgevigheid, wijsheid en vriendelijkheid. Soms staan er kinderen om hem heen.
De historische Boeddha, Siddhartha, bekend als Shakyamuni, hoort bij een andere geschiedenis en andere verhalen. Lachende Boeddha is dus een handige alledaagse naam om Budai of Hotei te herkennen, maar te onnauwkeurig om elk religieus beeld uit Azië te benoemen.
De zak, de buik en de glimlach
De stoffen zak is zijn duidelijkste herkenningsteken. Afhankelijk van de voorstelling draagt Hotei hem, leunt hij erop of rust hij ernaast. Zijn ronde lichaam en open gewaad vormen een contrast met veel plechtiger afgebeelde religieuze figuren. Hij kan ook een waaier vasthouden of samen met kinderen verschijnen.
Kunstenaars geven hem niet altijd dezelfde uitdrukking of bezigheid. Een schildering in het Met die aan Shinno Noami wordt toegeschreven, laat Hotei naar de maan wijzen. Dat gebaar hoort bij de beeldtaal van de zenschilderkunst. Wie elke voorstelling alleen als een belofte van rijkdom ziet, mist veel van die verscheidenheid.
Hotei en de Zeven Geluksgoden
De Shichifukujin bestaan doorgaans uit Ebisu, Daikokuten, Bishamonten, Benzaiten, Fukurokuju, Jurōjin en Hotei. De JNTO introduceert de groep via plaatselijke feesten en tradities. De leden hebben verschillende achtergronden en herkenningstekens; het zijn geen onderling uitwisselbare figuren.
Hotei kan alleen worden afgebeeld of samen met de andere zes. Kijk bij het herkennen van een beeld naar meerdere details: de zak, het hoofd, de kleding, de voorwerpen in de handen en de figuren eromheen. Een zak op zichzelf is niet genoeg, want ook andere figuren kunnen er een dragen.
Een beeld begrijpen voordat je het kiest
Een oud beeldhouwwerk, een souvenir en een hedendaagse creatie kunnen een vergelijkbaar silhouet hebben en toch iets anders bedoelen. Lees hoe de maker het werk noemt en bekijk materiaal en herkomst. Een goudkleurige afwerking bewijst niet dat een beeld van metaal is. Een symbolische betekenis vervangt ook geen beschrijving van de vervaardiging.
Meet voor een decoratief beeld eerst de beschikbare plek en bekijk het gezicht van dichtbij. Uitdrukking, houding en de omvang van de zak veranderen de uitstraling op een plank. Zoek afmetingen en onderhoudsadvies bij het concrete voorwerp, zonder die uit een historische afbeelding af te leiden.
De creaties van Dai Yokai
De afgebeelde schildering helpt om de beeldtaal rond Hotei te begrijpen. Het is geen door Dai Yokai gemaakt beeld. In de collectie staan de creaties die momenteel worden aangeboden, met hun eigen foto's en informatie.
Bekijk de Japanse figuren van Dai Yokai.
Bronnen
- Metropolitan Museum of Art, Hotei van Ogata Kōrin, Budai, zencontext en de Zeven Geluksgoden.
- Metropolitan Museum of Art, Hōtei Pointing to the Moon, een andere geschilderde voorstelling.
- National Gallery of Victoria, Buddha’s Smile, zaaltekst over Budai, beeldtaal en associaties.
- Metropolitan Museum of Art, Life of the Buddha, de identiteit van de historische Boeddha.
- JNTO, Shichifukujin Festival, de samenstelling van de Zeven Geluksgoden.